Enerji Tasarrufuna Genel Bakış

 

Günümüzde önemi sürekli artan ve üzerine politikaların kurulduğu alan enerjidir. Endüstriyel alandaki her yeni ürün beraberinde ilave bir enerji ihtiyacı getirmektedir. Sanayi kuruluşlarının temel bütçe kalemleri arasında enerji ana kalemler arasında yer almaktadır. Enerji kaynaklarında yapılacak tasarruflar girdi maliyetlerinde önemli oranda düşürmekte ve rekabet ortamında avantaj sağlamaktadır.


Enerji tasarrufu deyimi bazen yanlış anlaşılmaktadır. Örneğin, yeterli aydınlık ortamı için 10 adet 100W lamba kullanılan bir ortamda daha az lamba kullanarak yaşamak enerji tasarrufu yapıldığı anlamına gelmemektedir. Eğer bu ortam için aynı ışık şiddetini karşılayacak ancak çektikleri elektrik akımı daha düşük 12W lık 10 adet lamba kullanılırsa arzu edilene ulaşılmış olur.


Enerji tasarrufu, elektrik, su, doğalgaz, petrol ürünleri, fosil yakıtlı sistemler ve basınçlı hava tüketimlerinde uygulanabilir.Sistemlerde tasarruf sağlamak için hangi enerji tasarrufundan başlanacağı belirlenmelidir. Sanayi kuruluşları için temel enerji kaynağı elektrik olduğundan öncelikle bu alandaki tasarruftan başlanmalıdır.


Birçok endüstri kuruluşu motorlar, pompalar, valfler gibi endüktif alıcılarla işlerini yapmaktadır. Kesintisiz güç kaynağı ya da tasarruflu ampul kullananlarda ise kapasitif güç görülmektedir. Reaktif ya da kapasitif güç tüketen bu sistemler için vazgeçilmez olan kompanzasyon işleminin doğru olarak yapılmasıdır. (Bknz. Elektrik enerjisi). 9kW üzeri sanayii elektriği  kullanım sözleşmesi olan her abone için tüketilen enerji miktarının %20 sinden fazla endüktif reaktif güç tüketimi ya da %15inden fazla kapasitif reaktif güç tüketimi varsa bu durum  elektrik faturalarına reaktif tüketim bedeli olarak yansıtılır.  (Bknz. Reaktif tüketimin yıllık olarak hesaplanması).


Kamu kurumlarında ise maliye bakanlığının 26.07.2010 yılı B.07.0.BMK.0.06.12.390 sayılı tebliğine göre, cezai duruma düşmemek için kurum idarecilerinin gerekli tedbirleri almaları aksi durumlarda oluşacak cezaların kendilerinden tahsis edileceği bildirilmektedir.


İşletmelerin çoğu kompanzasyon sistemlerinin önemini bildikleri için kompanzasyon panolarını yapmışlardır. Ancak bu işletmelerin büyük bir kesimi reaktif tüketimlerini ya ana sayaç üzerindeki  değerleri almakta ya da sadece faturada dikkat etmektedir. Sistemdeki endüktif reaktif gücün fazla olması halinde cezalı duruma düşmemek için kapasitif reaktif yükün arttırılması ile mümkündür. Bu ise takip gerektirir. Uzaktan izleme yöntemleri ile oluşacak cezai durumlar önceden görülüp tedbirleri alınabilir. Ayrıca uzaktan izleme sistemi anlık enerji tüketimini de vermektedir. Sistemin enerji analizinin yapılması da bu sayede mümkündür.


Yukarıda bahsedilen enerji izlemesi ile ilgili çalışma tarafımızdan projelendirilmiş olup, 2014-2015 yılları arasında İstanbul, Tuzla da 55 devlet okulu için uygulanmıştır. Yıllık 120 bin TL reaktif ceza ödeyen kurumlar, yapılan 190 bin TL yatırımla bu cezadan kurtulmuşlardır.
Kabaca yapılan yatırım en fazla iki yıl sonra kendisini amorti etmiş olacaktır.